ΩΔΗ ΔΕΚΑΗΤΡΙΤΗ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΙΑ

Όσοι το χάλκεον χέρι
Βαρύ του φόβου αισθάνονται,
Ζυγόν δουλείας ας έχωσι·
θέλει αρετήν και τόλμην
Η ελευθερία.

Αυτή (και ο μύθος κρύπτει
Νουν αληθείας), επτέρωσε
Τον Ίκαρον· και αν έπεσεν
Ο πτερωθείς κ' επνίγη
Θαλασσωμένος·

Αφ' υψηλά όμως έπεσε,
Και απέθανεν ελεύθερος. —
Αν γένης σφάγιον άτιμον
Ενός τυράννου, νόμιζε
Φρικτόν τον τάφον.

Μούσα το Ικάριον πέλαγος
Έχεις γνωστόν. Να, η Πάτμος,
Να, αι Κορασσίαι κ' η Κάλυμνα
Που τρέφει τας μελίσσας
Με αθέριστα άνθη.

Να, της αλόης η νήσος,
Και η Κως ευτυχεστάτη,
Ήτις του κόσμου εχάρισε
Τον Απελλήν και αθάνατον
Τον Ιπποκράτην.

Ιδού και ο μέγας τρόμος
Της Ασίας γης, η Σάμος·
Πλέξε δι' αυτήν τον στέφανον
Υμνητικόν και αιώνιον
Λυρική κόρη.

Αυτού, ενθυμάσαι, εγέμιζες
Του τέιου Ανακρέοντος
Χαρμόσυνον κρατήρα,
Κ' έστρωνες διά τον γέροντα
Δροσόεντα ρόδα.

Αυτού, του Ομήρου εδίδασκες
Τα δάχτυλα να τρέχουσι
Με την ωδήν συμφώνως,
Όταν τα έργα ιστόρη
Θεών και ηρώων.

Αυτού, τα χρυσά έπη
Εμψύχωνες εκείνον,
Δι’ ου τα νέφη εσχίσθησαν
Και των άστρων εφάνηκεν
Η αρμονία.

Ω κατοικία Ζεφύρων,
Όταν αλλού του ηλίου
Καίουν τα βουνά η ακτίνες,
Ή τον χειμώνα η νύκτα
Κόπτη τας βρύσεις·

Εσύ ανθηρόν το στήθος σου,
Φαιδρόν τον ουρανόν
Έχεις, και από τα δένδρα σου
Πολλή πάντοτε κρέμεται
Καρποφορία.

Καθώς προτού νυκτώση,
Μέσα εις τον κυανόχροον
Αιθέρα, μόνος φαίνεται
Λάμπων γλυκύς ο αστέρας
Της Αφροδίτης.

Καθώς μυρτιά υπερήφανος
Απ' άνθη φορτωμένη
Και από δροσιάν αστράπτει,
Όταν η αυγή χρυσόζωνος
Την χαιρετάη·

Ούτω το κύμα Ικάριον
Κουπούσα η βάρκα, βλέπει
Σε εις τα νησία ανάμεσα
Λαμπράν και υψηλοτάτην,
Και αγαλλιάζει

Τι εγίνικαν η ημέραι,
Ότε εις τας κορυφάς
Του Κερκετέως δενδρόεντος
Εχόρευον η τέχναι
Στεφανωμέναι.

Έρχονται, ω μακαρία
Νήσος, έρχονται πάλιν·
Το προμηνύουσι τ' άντρα σου
Φλογώδη, εξ ων μυρίαι
Μάχαιραι εκβαίνουν.

Ως η σφήκες μαζόνονται
Επί τα ολίγα λείψανα
Σπαραγμένης ελάφου,
Ή ταύρου οπού εκατάντησε
Δείπνον λεαίνης·

Αλλ' αν βροντήση εξαίφνης,
Πετάουν ευθύς και αφίνουσι
Την ποθητήν τροφήν,
Υπό τα δένδρα φεύγουσαι
Και υπό τους βράχους

Ούτως εις τα παράλια
Ασιατικά, τα πλήθη
Αγαρηνά αναρίθμητα
Βλέπω να επισωρεύονται,
Όμως ματαίως.

Σάλπιγγα μεγαλόφθογγος
«Οι Σάμιοι», κράζει, «οι Σάμιοι»
Και ιδού τα πόδια τρέμουσι
Μυρίων ανδρών και αλόγων
Θορυβουμένων.

«Οι Σάμιοι»· — και εσκορπίσθησαν
Των απίστων αι φάλαγγες. —
Α, τι, ω δειλοί, δεν μένετε,
Να ιδήτε, αν το σπαθί μας
Κοπτρόν ήνε;

Έρχονται, πάλιν έρχονται
Χαράς ημέραι, ω Σάμος·
Το προμηνύουν οι θρίαμβοι
Πολλοί και θαυμαστοί,
Που σε δοξάζουν.

Νήσος λαμπρά ευδαιμόνει·
Ότε η δουλεία σε αμαύρονε,
Σ' είδον· άμποτε νάλθω
Να φιλήσω το ελεύθερον
Ιερόν σου χώμα.

Εάν φιλοτιμούμεθα
Να την ξαναποκτήσωμεν
Μ' ίδρωτα και με αίμα,
Καλόν είνε το καύχημα
Της αρχαίας δόξης.

Φυσάει σφοδρός ο αέρας,
Και το δάσος κυμαίνεται
Της Σελλαΐδος· φθάνουσι
Μακράν εδώ, όπου κάθομαι,
Μουσικά μέτρα.

Αφροντίστων ποιμένων
Στίχοι δεν είνε, ή γάμου,
Ή πανηγυριζόντων
Νέων γυναικών και ανθρώπων,
Μήτε ιερέων.

Άλλη λαμπρά πανήγυρις
Την σήμερον εορτάζεται
Εις την Ελλάδα· ο άγγελος
Χορεύει του πολέμου·
Δάφνας μοιράζει.

Βράχοι υψηλοί, διαβόητοι,
Βουνά του τετραχώρου,
Από σας καταβαίνουσι
Πολλοί και δυνατοί
Αδάμαστοι άνδρες.

Κάθε χέρι, κλαδί·
Κάθε κεφάλι φέρνει
Στέφανον· από βράχον
Πηδάουν εις βράχον ψάλλοντες
Πολέμιον άσμα.

«Μακράν και σκοτεινήν
«Ζωήν τα παλληκάρια
«Μισούν όνομα αθάνατον
«Θέλουν και τάφον έντιμον
«Αντίς διά στρώμα.»

Ούτως εβόουν· συμφώνως
Τ' άρματά τους εβρόνταον
Και τ' άντρα…. — Ω δεν ακούω
Πλέον παρά τον άνεμον
Και τους χειμάρρους. —

Εσύ οπού τρέχεις, πρόσμενε
Ω στρατιώτα· ειπέ μου,
Και ας μη σε κυνηγήση
Βόλι του εχθρού, πού επήγαν
Οι σύντροφοί σου;

«Λείπει ο καιρός. Αν έχης
«Ελαφρά τα ποδάρια,
«Και στήθος, ακολούθα με·
«Τρίξε και συ μ' εμένα·
«Μας φεύγει, η ώρα.» —

Γνωρίζω την φωνήν σου.
Οδήγει. — Οι βράχοι φεύγουσι
Τώρα υπό τα πατήματα
Συχνά, φεύγουν οπίσω
Σπήλαια και δένδρα·

Των ποταμών πλατέα
Νερά, βαθέα λαγγάδια,
Έρημα μονοπάτια,
Δάση, βουνά, χωράφια,
Φεύγουν οπίσω.

Ιδού το Καρπενήσι·
Αυτού από τα ψηλώματα,
Όπου αναμένω, βλέπω
Κρυπτόν στεφανομένων
Σύνταγμα ηρώων.

Και αντίκρυ τα αναθρέμματα
Του Οσμάν με δίχως τάξιν,
Πλην χιλιάδας, χιλιάδας
Βλέπω συγκεχυμένων
Πεζών και ιππέων.

Ως εις χώραν εορτάζουσαν
Συντρέχει μεν ο κόσμος
Πολύς, κλαγγάς δε οργάνων,
Φωνάς δε ανδρών χαιρόντων
Ακούεις και κρότον.

Ούτω και εις το στρατόπεδον
Των βαρβάρων ακούεις
Κραυγάς, τύμπανα, κτύπους·
Όμως ατρέμα ο θάνατος
Στέκων τους βλέπει.

Ως τόσον της ημέρας
Το φως εγίνηκ' άφαντον·
Τους ουρανούς σκεπάζει
Το φοβερόν σου κάλυμμα
Ιερά νύκτα.

Μητέρα φρονημάτων
Υψηλών, συνεργέ
Ψυχών τολμηροτάτων,
Νύκτα ουράνια και σύγχρονε
Δικαιοσύνης.

Συχνά από σε παιδεύονται
Λαοί άφρονες, άσωτοι·
Συχνά και των τυράννων
Αλλάζεις την χρυσήν
Ζώνην εις Στάκτην.

Τώρα εδώ το πυκνότερον
Σκότος σου χύσαι. Άνθρωπος
Άνθρωπον ας μη βλέπη,
Ας μη ξανοίγη μάτι
Χείρα ωπλισμένην.

Το πνεύμα ταραγμένον
Των εχθρών της πατρίδος μου
Ας πλάσση φοβερούς
Γίγαντας, και ας φαντάζεται
Παντού μαχαίρας.

Ακούω, ακούω τον θόρυβον
Ως αρχομένης μάχης·
Κουφοβροντάει τοιούτως,
Ότε επάνω εις τους βράχους
Ρίχνεται η θάλασσα.

Δάσος βοάει τοιούτως,
Οπότε από τα σύγνεφα
Σκληρός το δέρνει ο άνεμος·
Ξηρά τα φύλλα φεύγουσιν
Εις τον αέρα.

Να, των σπαθιών ο κρότος
Προδήλως τώρα ακούεται·
Να, πέφτουν ως ουράνιαι
Βρονταί, πολλά, απροσδόκητα
Βόλια θανάτου.

Να, πανταχού σηκόνονται
Ομού και των νικώντων,
Και των νενικημένων
Η φωναί, τρομερή
Φρικτή αρμονία.

Ω άγγελοι, οπού ετάχθητε
Φύλακες των δικαίων,
Της Σελλαιΐδος σώσατε
Τα τέκνα και τον Μπότσαρην
Διά την Ελλάδα.

Έπαυσ' η μάχη ολότελα,
Αναχωρεί και η νύκτα·
Ιδού που τ' άστρα αχνίζουσι,
Και οι καθαροί λευκαίνονται
Αιθέριοι κάμποι.

Πυκναί, πυκναί ως ομίχλη,
Περνάουν απ' έμπροσθέν μου
Των ψυχών η χιλιάδες·
Τα χέρια των ακόμα
Στάζουσιν αίμα.

Άνομοι, τον Σταυρόν
Εχθρόν επήραν· και άγγελος
Τους οδηγεί· εις το πρόσωπο
Του λάμπει η καταδίκη,
Ρομφαία 'ς το χέρι

Ιδού ανά δεκάδας,
Πετάουν και των Ελλήνων
Τα πνεύματα ελαφρά·
Αστράπτουν ως η ακτίνες
Του πρώτου ηλίου.

Φέρνει Σταυρόν και βάια
Ο πτερωμένος άγγελος
Που τους ηγεμονεύει·
Ψάλλοντες αναβαίνουσιν
Υπέρ τα νέφη.

Ψυχαί μαρτύρων χαίρετε
Την αρετήν σας άμποτε
Να μιμηθώ εις τον κόσμον,
Και να φέρω την λύραν μου
Με σας να ψάλλω.